تقریباً برای اکثر رانندهها پیش آمده که ماشین شتاب نداشته باشد یا زمان حرکت بوی سوختگی احساس شود، این دو علائم تمام شدن دیسک و صفحه را نشان میدهد. عمر دیسک و صفحه بسته به مدل خودرو، نحوه رانندگی و شرایط استفاده میتواند متغیر باشد. تشخیص به موقع میتواند جلوی هزینههای گزاف را بگیرد، پس ضروری است که علائم و نکات تمام شدن دیسک و صفحه را بدانید. در این محتوا قرار است درباره علائم تمام شدن، طول عمر، هزینه تعویض و نکات مهم آن صحبت کنیم. پس تا آخر این مطلب همراه ما باشید.
دیسک و صفحه چیست؟
دیسک و صفحه کلاچ یکی از مهمترین قطعات برای انتقال قدرت خودرو است که وظیفه آن ارتباط و قطع ارتباط بین موتور و گیربکس است. دیسک کلاچ یک صفحه فلزی دایرهای شکل است که دو طرف آن با متریال اصطکاکی پوشانده شده است. وظیفه اصلی آن انتقال نیرو از طریق اصطکاک است.
صفحه کلاچ یا صفحه فشار نیز، یک صفحه فلزی فنردار است که که همراه با فلایویل میچرخد و با اعمال فشار، دیسک کلاچ را به فلایویل میچسباند. فنرهای صفحه کلاچ دیسک را با فشار زیاد به فلایویل میفشارند و نیروی موتور به گیربکس و در نهایت به چرخها منتقل میشود. با فشردن پدال کلاچ، این فشار برداشته میشود و ارتباط موتور و گیربکس موقتاً قطع میگردد تا تعویض دنده بدون آسیب انجام شود. به دلیل استفاده و درگیری بالا، دیسک و صفحه جزو قطعات مصرفی خودرو به حساب میآیند و به دلایل فرسودگی، سایش و کاهش عملکرد باید عوض شوند.
علائم تمام شدن دیسک و صفحه چیست؟
علائم تمام شدن دیسک و صفحه معمولاً دیر خودش را نشان میدهد و اغلب خودش را هنگام حرکت، تعویض دنده و یا زیر بار موتور نشان میدهد. شناخت و پیدا کردن به موقع این مشکل میتواند از هزینههای بیشتر جلوگیری کند. در ادامه رایجترین علائم خرابی آن را برایتان آوردیم.
سفت یا نرم شدن بیش از حد کلاچ
نرم شدن پدال کلاچ نشانه مشکل است. این مشکل به طور مستقیم مربوط به اتمام دیسک و صفحه نیست، اما میتواند ارتباط داشته باشد. در موارد شدید پدال کلاچ تا انتها پایین میرود و به حالت اولیه بالا برنمیگردد. در این شرایط حتماً باید توسط تعمیرکار بررسی شود.
بوی سوختگی از کلاچ یا زیر خودرو
استشمام بوی سوختگی هنگام رانندگی میتواند یکی از علائم تمام شدن دیسک و صفحه باشد. دیسک کلاچ یک صفحه اصطکاکی است و با گذر زمان لایه اصطکاکی آن میتواند فرسوده یا ساییده شود. اگر در حین رانندگی یا ترافیک بو سوختگی حس کردید، میتواند نشانهای از این مشکل باشد.
صدای ساییدگی یا زوزه هنگام عوض کردن دنده
شنیده شدن این دو صدا هنگام تعویض دنده، یکی از نشانههایی است که نباید نادیده گرفته شود. این صدا میتواند به دلیل فرسودگی دیسک باشد. در این شرایط سیستم انتقال قدرت به درستی کار نمیکند و حتماً باید توسط تعمیرکار چک شود.
گاز خوردن خودرو بدون افزایش متناسب سرعت
وقتی دیسک و صفحه شروع به تمام شدن میکند، یک حالت لیز خوردن به وجود میآید و خودرو برای رسیدن به سرعت همیشگی مجبور است به دور بالاتری برسد. در این شرایط خودرو گاز میخورد اما سرعت به صورت متناسب بالا نمیرود. این علامت معمولاً با بوی سوختگی خود را نشان میدهد و یکی از رایجترین علائم نشان دهنده تمام شدن دیسک و صفحه است.
سخت جا رفتن دندهها
زمانی که کلاچ سالم باشد، دندهها بصورت نرم و بدون دردسر جا میروند. اما زمانی که دیسک و کلاچ به سمت فرسودگی میروند، جا رفتن دندهها سختتر شده و نرمی از بین میرود. در این حالت نیز باید توسط تعمیرکار چک شود.
جدول تشخیص علائم خرابی دیسک و صفحه
کنار هم قرار گرفتن علائم خرابی میتواند تصویر دقیقی از وضعیت را به شما نشان دهد. جدول زیر به شما کمک میکند تا علائم خرابی را به طور درست تشخیص دهید.
| علائم | احتمال خرابی دیسک و صفحه | توضیح کوتاه |
| گاز خوردن خودرو بدون افزایش متناسب سرعت | زیاد | اصطکاک لازم نیست. |
| بوی سوختگی از کلاچ یا زیر خودرو | زیاد | اصطکاک زیاد و ساییدگی شدید دیسک |
| سفت شدن کلاچ | متوسط | یا از دیسک و صفحه است یا وجود هوا در سیستم کلاچ |
| سخت جا رفتن دنده | متوسط | ممکن است به غیر دیسک و صفحه به تنظیم کلاچ مربوط باشد |
| صدای ساییدگی یا زوزه هنگام عوض کردن دنده | متوسط | ممکن است به غیر دیسک و صفحه به سینکرونایزرها مربوط باشد |
هزینه تعویض دیسک و صفحه چقدر است؟
هزینه دیسک و صفحه مثل طول عمر آن بسته به نوع خودرو، برند دیسک و صفحه، اجرت تعمیرکار و وضعیت قطعات جانبی خودرو دارد و عدد ثابتی برای این موضوع مشخص نیست. به طور معمول هزینه تعویض دیسک و صفحه خودروهای ایرانی به مراتب از خودروهای خارجی کمتر است. اگر در کنار تعویض دیسک و صفحه نیازی به تعمیر یا تعویض قطعاتی مثل فلایویل یا بلبرینگ کلاچ باشد، هزینه به مراتب بالاتر میرود.
اگر دیسک و صفحه را عوض نکنیم چه اتفاقی میافتد؟
اگر به موقع این مشکل را درست نکنید، به مرور زمان قطعات دیگر نیز آسیب میبینند و کلاچ نمیتواند به درستی نیرو موتور را انتقال دهد. در این شرایط فشار بیش از حد به فلایویل، بلبرینگ کلاچ و گیربکس میآید. در بدترین شرایط خودرو میتواند از حرکت بایستد و یا دیگر دنده جا نرود که همین موضوع هزینه تعمیر را بالاتر میبرد.
چه زمانی بهترین وقت تعویض دیسک و صفحه است؟
اگر چند تا از علائم تمام شدن دیسک و صفحه را با هم در خودرو دیدید، به تعویق انداختن تعمیر یا چک خودرو منطقی و عاقلانه نیست، صرفاً با تعویق هزینه تعمیر بالاتر میرود. تعویض به موقع و تعمیر اصولی از آسیب بیشتر به بلبرینگ کلاچ، گیربکس و فلایویل جلوگیری میکند. پس هیچوقت برای تعمیر دست دست نکنید ک آن را به تعویق نندازید.
جمع بندی
دیسک و صفحه یکی از مهمترین و مصرفیترین قطعات خودرو هستند. از علائم تمام شدن دیسک و صفحه میتوان به بوی سوختگی، سخت جا رفتن دندهها، صدای ساییدگی یا زوزه و … اشاره کرد. آگاهی از این علائم و شناخت به موقع این نشانهها در هزینه تعمیر و جلوگیری از آسیب بیشتر به شما کمک میکند. انتخاب دیسک و صفحه متناسب با نوع خودرو و نوع رانندگی نیز میتواند در طول عمر دیسک و صفحه تاثیر بگذارد. در یدکی تو میتوانید دیسک و صفحه متناسب با خودرو مد نظرتان را بررسی، مقایسه و با اطمینان کامل انتخاب کنید. ممنون که تا انتها همراه ما بودید.