فیلرگیری شمع خودرو

شمع خودرو یکی از قطعات مهم در سیستم احتراق موتور است که عملکرد صحیح آن تأثیر مستقیمی بر مصرف سوخت، قدرت موتور و کیفیت رانندگی دارد. یکی از عوامل مهم در حفظ کارایی شمع، تنظیم فاصله بین الکترودهای آن یا همان فیلرگیری خودرو است که بسیاری از رانندگان اهمیت آن را نادیده می‌گیرند.

گپ شمع چیست؟

گپ شمع به فاصله‌ای گفته می‌شود که بین الکترود مرکزی و الکترود کناری شمع خودرو وجود دارد. این فاصله باید مطابق استاندارد تعیین‌شده توسط شرکت سازنده خودرو باشد تا جرقه ایجادشده بتواند مخلوط سوخت و هوا را به شکل کامل مشتعل کند.

اگر فاصله الکترودها بیش از حد زیاد یا کم باشد، عملکرد سیستم احتراق دچار اختلال خواهد شد. فاصله زیاد در شرایطی مانند: هوای سرد یا فشار زیاد موتور، احتمال جرقه ضعیف افزایش پیدا کند. از طرف دیگر، فاصله بسیار کم نیز باعث ایجاد جرقه کوتاه و ناکافی می‌شود که نتیجه آن احتراق ناقص خواهد بود.

مزایای فیلر گیری شمع

تنظیم صحیح فاصله الکترودهای شمع، یکی از اقدامات مؤثر برای بهبود عملکرد موتور و افزایش بازده سیستم احتراق خودرو محسوب می‌شود:

بهبود مصرف سوخت: یکی از مزایای مهم فیلر گیری شمع، کمک به سوختن کامل‌تر مخلوط سوخت و هوا است. احتراق ناقص باعث می‌شود بخشی از سوخت بدون استفاده باقی بماند و مصرف افزایش پیدا کند. تنظیم درست فاصله شمع می‌تواند شرایط مناسبی برای احتراق ایجاد کند.

تأثیر بر عملکرد خودرو: تنظیم صحیح شمع می‌تواند باعث عملکرد نرم‌تر موتور، کاهش لرزش در حالت درجا و بهبود واکنش خودرو هنگام شتاب‌گیری شود. بسیاری از مشکلاتی که به سیستم سوخت‌رسانی یا موتور نسبت داده می‌شوند، گاهی به دلیل تنظیم نبودن شمع‌ها ایجاد شده‌اند.

افزایش طول عمر قطعات: زمانی که شمع در شرایط استاندارد کار کند، فشار کمتری به کویل، وایرها و سایر بخش‌های مرتبط با جرقه‌زنی وارد می‌شود. این موضوع باعث کاهش استهلاک و افزایش دوام قطعات سیستم احتراق خواهد شد.

کاهش آلایندگی خودرو: احتراق ناقص علاوه بر افزایش مصرف سوخت، باعث تولید آلاینده‌های بیشتر نیز می‌شود. فیلرگیری شمع ماشین در زمان مناسب کمک می‌کند موتور با بازده بهتری فعالیت کند و میزان تولید گازهای ناشی از سوخت ناقص کاهش یابد.

ابزار مورد نیاز برای فیلرگیری خودرو

برای انجام دقیق و اصولی فیلرگیری شمع ماشین، استفاده از ابزارهای مناسب برای اندازه‌گیری و تنظیم فاصله الکترودها ضروری است:

فیلر یا گیج تنظیم شمع: اصلی‌ترین ابزار برای انجام فیلر گیری شمع، گیج فیلر است. این ابزار دارای تیغه‌هایی با ضخامت‌های مختلف است که امکان اندازه‌گیری دقیق فاصله بین الکترودهای شمع را فراهم می‌کند:

آچار شمع: برای باز کردن و نصب شمع‌ها به آچار بکس بلند که در خودرو های ایرانی، از بکس 16میلی متر و در خودرو های خارجی، سایز 14 میلی متر نیاز است. استفاده از ابزار مناسب اهمیت زیادی دارد، زیرا وارد کردن فشار نامناسب هنگام باز یا بسته کردن شمع ممکن است به رزوه سرسیلندر آسیب وارد کند.

آچار گشتاور(ترک متر): هر خودرویی با توجه به نسبت تراکم ، طراحی و آلیاژ انجین، به گشتاوری معین و متفاوت نسبت به انجین های دیگر برای نصب شمع دارد، که این ابزار با  قابلیت تنظیم گشتاور، هنگام بستن شمع بر روی سرسیلندر مورد استفاده قرار می گیرد.

ابزارهای جانبی: در برخی موارد برای تمیز کردن محل نصب شمع یا بررسی وضعیت ظاهری آن، ابزارهایی مانند برس مخصوص یا اسپری انژکتور شور و… نیز استفاده می‌شوند. البته در صورت مشاهده ترک، آسیب بدنه یا فرسودگی شدید، تنظیم شمع کافی نیست و باید تعویض قطعه بررسی شود.

نحوه انجام فیلرگیری خودرو

برای انجام صحیح فیلرگیری شمع ماشین، باید فاصله الکترودها با ابزار مناسب و مطابق استاندارد تعیین‌شده برای موتور اندازه‌گیری و تنظیم شود:

بررسی اولیه شمع: قبل از شروع فیلرگیری شمع خودرو ، ابتدا باید شمع‌ها از روی موتور باز شده و وضعیت ظاهری آن‌ها بررسی شود. وجود دوده زیاد، روغنی شدن، خوردگی الکترود یا تغییر رنگ غیرطبیعی می‌تواند نشانه مشکلات دیگر در موتور باشد و پس از بررسی باید شمع‌ها باید تمیز شوند.

اندازه‌گیری فاصله الکترود: در مرحله بعد، گیج فیلر بین دو الکترود قرار داده می‌شود تا میزان فاصله مشخص شود. مقدار استاندارد باید با اطلاعات فنی خودرو مطابقت داشته باشد، زیرا هر موتور ممکن است به فاصله متفاوتی نیاز داشته باشد.

تنظیم فاصله شمع: اگر فاصله کمتر یا بیشتر از مقدار استاندارد باشد، الکترود کناری به آرامی تنظیم می‌شود. در این مرحله نباید فشار زیادی وارد شود، زیرا تغییر شکل نادرست الکترود می‌تواند عملکرد شمع را کاهش دهد.

نکته: در شمع های پلاتینیوم و به ویژه در شمع های ایریدویم (سوزنی) به علت داشتن الکترود ظریف و نازک و نبود ابزار های تخصصی کافی در بازار، برای فیلر گیری شمع هنگام تنظیم گپ، باید با احتیاط انجام شود تا به الکترود آسیبی وارد نشود.

نصب و آزمایش نهایی: پس از انجام فیلر گیری شمع، باید با گشتاور مناسب نصب شوند. سپس عملکرد موتور بررسی می‌شود تا از روشن شدن صحیح و کارکرد بدون لرزش اطمینان حاصل شود.

چه زمانی باید شمع خودرو را فیلرگیری کرد؟

تنظیم فاصله بین الکترودهای شمع یک فرآیند دائمی نیست، زیرا شمع در طول کارکرد موتور، تحت تأثیر حرارت بالا، فشار احتراق و جرقه‌های مداوم دچار تغییر فاصله می‌شود. به همین دلیل، انجام فیلرگیری شمع ماشین باید در بازه‌های مشخص و بر اساس میزان کارکرد، نوع شمع و شرایط استفاده از خودرو انجام شود:

بررسی شمع در بازه‌های سرویس دوره‌ای: به‌طور معمول توصیه می‌شود وضعیت شمع خودرو در هر ۱۰ هزار تا ۲۰ هزار کیلومتر بررسی شود، حتی اگر خودرو هنوز علائم خرابی نشان نداده باشد. در این بررسی، میزان فاصله الکترودها، سلامت بدنه شمع و وجود رسوبات یا دوده روی آن کنترل می‌شود.

زمان مناسب برای شمع‌های معمولی: شمع‌های معمولی نیکلی معمولاً عمر کوتاه‌تری نسبت به مدل‌های پیشرفته دارند و اغلب بین ۲۰ هزار تا ۳۰ هزار کیلومتر نیاز به بررسی جدی یا تعویض پیدا می‌کنند. در این نوع شمع‌ها، به دلیل فرسایش سریع‌تر الکترود، تغییر فاصله گپ شمع بیشتر اتفاق می‌افتد.

زمان مناسب برای شمع‌های پلاتینیومی یا ایریدیومی(سوزنی): شمع‌های ایریدیومی و پلاتینیومی به دلیل استفاده از آلیاژهای مقاوم‌تر، دوام بیشتری دارند و معمولاً بین ۶۰ هزار تا ۱۰۰ هزار کیلومتر عمر مفید دارند. با این حال، این موضوع به معنی بی‌نیازی کامل از فیلرگیری شمع ماشین نیست. شرایط رانندگی، کیفیت سوخت، سلامت موتور و عملکرد سیستم جرقه‌زنی می‌تواند روی وضعیت این شمع‌ها تأثیر بگذارد.

هنگام نصب شمع جدید: یکی از زمان‌های مهم برای فیلرگیری خودرو، هنگام تعویض شمع است. حتی شمع نو نیز باید قبل از نصب کنترل شود، زیرا ممکن است فاصله کارخانه‌ای آن با استاندارد موتور خودرو یکسان نباشد.

برای مثال: ممکن است یک موتور به گپ ۰.۹ میلی‌متر نیاز داشته باشد، در حالی که فاصله اولیه شمع خریداری ‌شده ۱ میلی‌متر باشد. تفاوت‌های کوچک در این اندازه می‌توانند روی کیفیت جرقه و عملکرد موتور تأثیر بگذارند و انتخاب قطعه با توجه به تفاوت قطعه فابریک یا افترمارکت بودن شمع خودرو نیز می‌توانند اندازه‌های مختلف داشته باشند.

هنگام مشاهده علائم خرابی: در برخی شرایط، زمان فیلر گیری شمع بر اساس کیلومتر مشخص نمی‌شود، بلکه با مشاهده نشانه‌های عملکردی خودرو مشخص خواهد شد.

اگر خودرو یکی از علائم: افزایش مصرف سوخت حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد نسبت به حالت معمول، کاهش محسوس شتاب هنگام حرکت، لرزش موتور در حالت توقف، سخت روشن شدن خودرو، مخصوصاً در صبح یا هوای سرد، ریپ زدن موتور هنگام افزایش سرعت و روشن شدن چراغ چک موتور به علت خطای احتراق ناقص را نشان دهد، بهتر است گپ شمع‌ها بررسی شوند، وجود این علائم همیشه به معنی خرابی شمع نیست، اما بررسی وضعیت فیلر شمع یکی از اولین اقدامات منطقی برای عیب‌یابی سیستم احتراق است.

در خودروهای با شرایط رانندگی سنگین: خودروهایی که بیشتر در مسیرهای پرترافیک شهری، مسیرهای کوتاه یا شرایط آب‌وهوایی سخت استفاده می‌شوند، معمولاً زودتر به فیلرگیری خودرو نیاز دارند. در چنین شرایطی بهتر است فاصله بررسی شمع‌ها حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد زودتر از زمان استاندارد انجام شود.

عوارض و خطرات ناشی از تنظیم نبودن فیلر شمع خودرو

تنظیم صحیح فاصله الکترودهای شمع، یکی از عوامل مهم در عملکرد دقیق سیستم احتراق خودرو محسوب می‌شود. زمانی که این فاصله، به هر دلیلی از مقدار استاندارد خارج شود، موتور نمی‌تواند فرآیند احتراق را با راندمان مناسب انجام دهد و مشکلات متعددی در عملکرد خودرو ایجاد خواهد شد:

کاهش قدرت و شتاب خودرو: تنظیم نبودن فیلر شمع خودرو باعث می‌شود جرقه ایجادشده بین الکترودها قدرت کافی برای احتراق کامل مخلوط سوخت و هوا را نداشته باشد.

در این شرایط، موتور نمی‌تواند توان واقعی خود را تولید کند و راننده هنگام شتاب‌گیری یا حرکت در مسیرهای شیب‌دار، کاهش قدرت خودرو را احساس خواهد کرد. فاصله بیش از حد زیاد بین الکترودها، فشار بیشتری به سیستم جرقه‌زنی وارد می‌کند و در مقابل، فاصله بسیار کم نیز باعث ایجاد جرقه ضعیف و ناقص می‌شود. در کنار بررسی و تعویض شمع خودرو، توجه به وضعیت سیستم ترمز و خرید از مراکز معتبر فروش لنت ترمز نیز برای حفظ عملکرد و ایمنی خودرو اهمیت دارد.

برای اطلاع از قیمت لنت ترمز خودرو‌ها مانند قیمت لنت ترمز پراید ، سمند و برند‌های دیگر به سایت یدکی تو می‌توانید مراجعه کنید.

افزایش مصرف سوخت: یکی از مهم‌ترین پیامدهای فیلر نامناسب شمع ، افزایش مصرف سوخت است. زمانی که احتراق به‌طور کامل انجام نشود، بخشی از سوخت بدون استفاده از محفظه احتراق خارج می‌شود و موتور برای جبران کاهش توان، سوخت بیشتری مصرف می‌کند.

سخت روشن شدن موتور: فاصله نامناسب الکترودهای شمع می‌تواند فرآیند استارت خودرو را با مشکل مواجه کند. در هنگام روشن کردن موتور، به‌خصوص در شرایط آب‌وهوایی سرد، شمع باید بتواند جرقه‌ای دقیق و قدرتمند ایجاد کند.

آسیب به کویل و قطعات سیستم جرقه‌زنی: زمانی که گپ شمع به علت گذشت زمان و یا فیلر گیری نا مناسب، بیشتر از اندازه مناسب آن باشد، ecu خودرو اقدام به بیشتر کردن زمان شارژ کویل می کند و کویل خودرو مجبور است انرژی بیشتری برای ایجاد جرقه تولید کند. فعالیت مداوم در این شرایط می‌تواند باعث افزایش استهلاک کویل، کاهش عمر وایرها و  و در نهایت باعث سوختن کویل و ایجاد هزینه‌های تعمیراتی بیشتر شود. انجام صحیح فیلرگیری خودرو  یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش فشار روی این قطعات است.

افزایش آلایندگی و ایجاد احتراق زود رس(ناک): احتراق ناقص ناشی از تنظیم نبودن شمع، باعث افزایش میزان آلاینده‌های خروجی از اگزوز می‌شود. همچنین تجمع رسوبات (کربن) ناشی از سوختن ناقص در بخش‌هایی از موتور می‌تواند باعث ناک شود که برای سلامت انجین خطرناک می باشد.

کاهش عمر مفید شمع خودرو: شمعی که با فاصله نامناسب الکترودها کار کند، سریع‌تر دچار فرسودگی می‌شود. تغییر شکل الکترودها، کاهش کیفیت جرقه و افزایش دمای کاری از عواملی هستند که می‌توانند عمر شمع را کاهش دهند.

بنابراین لازم است شمع خودرو تعویض شود و انتخاب شمع خودروی مناسب حائز اهمیت است زیرا پایین بودن قیمت انواع شمع خودرو همیشه به معنای خرید اقتصادی نیست، چون شمع بی‌کیفیت می‌تواند باعث بد روشن شدن خودرو و افزایش مصرف سوخت شود.

نتیجه گیری

فیلرگیری خودرو  یکی از اقدامات ساده اما مؤثر در سرویس دوره‌ای خودرو است که می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد موتور داشته باشد. تنظیم صحیح فاصله الکترودها باعث ایجاد جرقه بهتر، احتراق کامل‌تر و عملکرد پایدارتر سیستم موتور می‌شود.

در صورتی که نیاز به راهنمایی دارید، کارشناسان یدکی تو آماده ارائه مشاوره تخصصی درباره انتخاب شمع مناسب و بررسی قطعات مورد نیاز خودروی شما هستند.